Begrotingsruzie overschaduwt EU-top, avondpersconferentie van Costa en Von der Leyen geschrapt

Op de eerste dag van de EU-top in Brussel liep het overleg zo uit dat de avondpersconferentie van Raadsvoorzitter António Costa en Commissievoorzitter Ursula von der Leyen eerst werd uitgesteld. Daarna werd ze helemaal geschrapt. Een blok van zes lidstaten voerde een urenlange discussie over uitstel van de uitbreiding van het emissiehandelssysteem ETS2. Ook de onderhandelingen over de meerjarenbegroting voor 2028-2034 hielden de leiders tot diep in de avond bezig.

Volgens Magyar Péter zei de minister-president voor de start van de EU-top dat het huidige begrotingsvoorstel in deze vorm onaanvaardbaar is voor Hongarije. Hij bracht daarbij zelfs een veto ter sprake. Hij verzette zich tegen een sterk hogere afdracht voor Hongarije en andere cohesielanden. Dat was ondanks een voorstel van het Ierse EU-voorzitterschap om landbouw- en cohesiegeld te ontzien. Cohesiegeld is EU-steun voor armere regio’s binnen de Unie, waaronder grote delen van Hongarije.

De Europese Raad is het orgaan waarin de regeringsleiders van de EU-lidstaten de koers van de Unie bepalen. Volgens de Europese Raad stond de volgende meerjarenbegroting, het Next Multiannual Financial Framework voor 2028-2034, als vierde agendapunt formeel op het programma van deze top. Op de agenda stonden ook het concurrentievermogen, Oekraïne en uitbreiding. Dat agendapunt vormt de formele aanleiding voor de uitspraak die Magyar Péter vooraf deed.

Door de geschrapte persconferentie bleef het voor buitenstaanders tot in de late uren onduidelijk hoever de leiders waren gekomen, zowel met de begroting als met het klimaatdossier. Een akkoord over de meerjarenbegroting moet uiteindelijk door alle lidstaten worden goedgekeurd. Zo kan ieder land met een veto de onderhandelingen vertragen, precies het middel waarmee Magyar Péter dreigde. De discussie over de ETS2-uitbreiding gaat over de Europese handel in CO2-rechten, die ook zou gaan gelden voor onder meer gebouwen en wegtransport, iets waar het blok van zes lidstaten uitstel van wilde.

De tweede dag van de top moet duidelijk maken of de leiders dichter bij elkaar zijn gekomen, zowel bij de ETS2-uitbreiding als bij de begroting voor 2028-2034. Een nieuwe poging tot een gezamenlijke persconferentie van Costa en Von der Leyen wordt dan verwacht.