Cultuurfonds NKA opent tot medio november nieuwe subsidierondes, sportclubs verliezen TAO-belastingvoordeel

Het Nationaal Cultuurfonds (NKA) publiceert tot medio november doorlopend nieuwe open subsidieoproepen, meldt staatssecretaris Nagy Ervin op 20 oktober. Nagy Ervin is de staatssecretaris voor Cultuur, onder minister Tarr Zoltán. De oproepen komen uit de vaste subsidiecommissie en twee tijdelijke commissies van het fonds. Ze moeten de culturele sector zo snel mogelijk weer toegang geven tot financiering. Voor eind 2026 verdeelt de NKA in totaal ruim 5,2 miljard forint, aldus Nagy Ervin. Daarvan is al 3,15 miljard forint sinds half juli toegekend aan 1.873 organisaties. Het fonds steunt al decennia uiteenlopende disciplines, van literatuur en film tot musea, theaters en uitgeverijen. Voor veel kleinere culturele organisaties in Hongarije is het de belangrijkste geldschieter.

Premier Magyar Péter kondigde een dag eerder, op 19 oktober, in het parlement een andere ingreep aan. Het TAO-belastingvoordeel, waarmee bedrijven hun vennootschapsbelasting konden omleiden naar sportorganisaties, verdwijnt vanaf 2027. In de plaats komt jaarlijks 150 miljard forint rechtstreekse begrotingssteun voor zes sporten: voetbal, handbal, basketbal, waterpolo, ijshockey en volleybal. De totale staatssteun voor sport blijft daarbij op 453 miljard forint. Via het TAO-systeem konden bedrijven hun verplichte vennootschapsbelasting rechtstreeks aan een sportclub van hun keuze schenken, in plaats van aan de schatkist. Sinds de invoering ervan vloeide via die route ruim 1.500 miljard forint naar sportclubs.

Aan de afschaffing ging een onderzoek van de Rekenkamer vooraf. De Állami Számvevőszék (ÁSZ), de Hongaarse Rekenkamer, meldt dat tussen 2022 en 2025 in totaal 367,5 miljard forint via TAO naar sportorganisaties vloeide. De Rekenkamer signaleerde daarbij misbruik, onder meer bij voetbalclub Vác. Ze adviseerde het systeem af te schaffen. De jaarlijkse circa 125 miljard forint aan sportsteun moest voortaan rechtstreeks door de overheid worden verdeeld, in plaats van via bedrijven. Die aanbeveling komt grotendeels terug in het plan van Magyar Péter. Hij kiest wel voor een hoger bedrag dan de Rekenkamer adviseerde.

De verdeelsleutel voor de nieuwe directe sportsteun over de zes sporten is nog niet bekendgemaakt. Voor cultuur geldt vooral een praktische deadline. Wie als organisatie in Hongarije voor een NKA-subsidie in aanmerking wil komen, moet vóór medio november een aanvraag indienen bij een van de open oproepen.